مينجق

"قنات"

"کاریز یا قنات یا کهریز به راهی که در زیر زمین کنده شود تا آب از آن جریان یابد می‌گویند. کاریز کانالی است که از دیرباز برای مدیریّت آب در زمین می‌ساخته‌اند. رشته چاهی است که از «مادر چاه» سرچشمه می‌گیرد و ممکن است هزارها متر به طول بیانجامد که سرانجام آب این کاریزها برای شرب و کشت و کار به سطح زمین می‌رسند ودر جای معینی به روی زمین می‌آیند."

قنات در ایران سابقه ی طولانی ای داره و ایرانی ها مهارت زیادی در حفر قنات داشتند به طوری که "در زمان هخامنشیان فناوری قنات به مصر و دیگر کشورها حتی صادر هم می شده".

در یزد هم به خاطر موقعیت جغرافیایی و نیاز به آب (حتی در فصول بارندگی) قنات های زیادی حفر شده.
قناتهایی که سالها قبل ساخته شدند تا نیاز مردم به آب(برای نوشیدن و مصارف کشاورزی) را رفع کنند.

آبی که از قنات عبور می کند دائمی است و همین نکته باعث میشه جایی که آب قنات به سطح زمین میاد محل خوبی برای زندگی و رونق اون باشه.
مثلا :

"باغ دولت آباد یزد ازنمونه باغ های بزرگ ایران است که در سال 1160 هجری قمری « دوره زندیه» بنا گردیده است. بادگیر مرتفع و زیبای آن با ارتفاع 33 متر از سطح زمین بلندترین بادگیری است که تاکنون شناسایی شده است. این باغ بزرگ یکی از بنیادها و آبادانی های محمدتقی خان مشهور به خان بزرگ، سر سلسه خاندان خوانین یزد و مرد مقتدر آن عهد است. او ابتدا قناتی با نام دولت آباد ایجاد کرد و سپس از آب آن قنات باغ دولت آباد را به وجود آورد. قنات تاریخی عظیم و مهم دولت آباد دارای قدمتی بیش از دویست سال است که از احداث پنج رشته قنات تشکیل شده است."
به نقل از مرحوم ایرج افشار

"قنات دولت آباد 54 کیلومتر طول داره و میزان آبدهی اون 40 لیتر در ثانیه است."
قنات در ایران - نوشته ی محمدرضا حائری

کوه عقاب رو یادتونه؟
نزدیک اون دو رشته قناته. یکی از "شیرکوه" تغذیه میشه و یکی از چشمه ی "تامهر" که نزدیک کوه عقابه.
قناتی که آبش از شیرکوه تامین میشه از یه روستایی به اسم "علی آباد" شروع میشه و تا "زارچ" ادامه پیدا می کنه. طولش تقریبا 60 کیلومتره.
60 کیلومتر!!!
دیگه خودتون حساب کنید ببینید "مُقَنی" ها چقدر باید سختی ها رو به جان می خریدند تا بتونند با ابزار ساده ای که در اختیارشون بوده چند ده متر زیر زمین(به طور عمودی) و بعد از اون چند صد متر رو به طور افقی حفر کنند و مسیر عبور آب رو بسازن و به مقصد برسونن و با این همه چقدر کارشون رو خوب و حساب شده انجام دادند که بعد از سالها هنوز هم قنات ها پا بر جا هستند و پر آب.